KISSA VE ÖZELLİKLERİ

      A)  KISSA

Kıssa diğer adıyla mesel, ders çıkarmayı hedefleyen eğitici ve öğretici hikâyelere verilen addır.

Kültürümüzde kıssa denilince daha çok dini içerikli hikâyeler ve kuran kıssaları akla gelmektedir ancak Kur’an-ı kerim hikâyeleri yanında Tasavvuf, Edebiyat ve ayrıca İsrailliyat dediğimiz bir takım hikâyeleri de ihtiva eden çok geniş bir terimi ifade eder. Ashab-ı kehf, Zülkarneyn kıssaları gibi örnekler verilebilir.

B)    KISSALARIN ÖZELLİKLERİ 

Kıssaların en çok dikkat çeken özellikleri şunlardır:

1) Tekrar özelliği: Âdem, Nuh, İsa, Musa (a.s) ile ilgili bazı kıssaların Kur’an’ın farklı yerlerinde tekrar edildiği gözükmektedir. Aslına bakılırsa tam bir tekrardan da söz edilemez. Surenin genel seyri ve siyak-sibak sebebiyle aynı kıssa, her defasında bir takım ayrıntılar eklenip genişletilerek farklı bir üslûp ve biçimle ele alınır. Bu farklı detaylar, değişik ibretlere işaret eder.[1]

Tekerrür, asıl dini maksadın değişik üsluplarla tebliğ edilmesidir. Sıradan meseleler tekerrür etmez. Meselâ Hz. Musa'nın doğumunu çevreleyen şartlar, gençliği, evlenmesi tekrarlanmaz; çünkü bunlar Kur’an’ın genel mesajı açısından pek mühim değildir. Ama Firavun'la karşılaşması, sihirbazlara söylediği sözler, risâletin hedefi yönünden çok önemli olduğundan, dinî amaç, tekrarlanmalarını gerektirmiştir.

2) Amaç: Kur'ân kıssayı hangi amaç için aktarıyorsa, hâdisenin sadece o kısmını anlatır. Dinî gayeyi ifade etmesine önem verildiğinden, kronolojik sırası gözetilmeksizin olayların başından, ortasından veya sonundan anlatılabilir.

3) Sanat Özellikleri: Kıssayı okuyan kişinin olayların içinde öylece dalıp gitmesine izin verilmez, arada gerekli olan dinî irşat ve öğütler serpiştirilir.

Kıssalarda şu sanat özellikleri bulunduğu görülür:

1) Muhatabı sürükleyen, heyecanlandıran bir girişle başlanır.

2) Temsilî anlatım tercih edilir, yani önemli sahneler gösterilip birçok teferruat hayal gücüne bırakılır.
3) Hâdiseler kuru, didaktik ifâdelerle sıralanmaz, canlılık ve hareket dolu bir tasvirle canlı hâle getirilir.[2] Bu da kıssayı akıcı kılar.


[1] http://kurandagecenkissalar.blogspot.com.tr/2013/09/kuran-kerimde-gecen-kssalarn-ozellikleri.html

[2] http://kurandagecenkissalar.blogspot.com.tr/2013/09/kuran-kerimde-gecen-kssalarn-ozellikleri.html

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

KURAN KISSALARININ AMAÇLARI Kur’an-ı Kerim’de Allah (C.C)’ın bize beyan ettiği, misal olarak verdiği kıssaların gayeleri kısaca “Kur’an’ın indiriliş amaçlarını gerçekleştirmektir” şeklinde özetlenebilirse de biraz daha detaya gidilerek şu hususlar üzerinde durulabilir: 1-Hz. Muhammed (s.a.v.)in nübüvvetini ispat etmek Bilindiği gibi ne Hz. Peygamber ne de kavmi, geçmiş peygamberlerin ve ümmetlerinin durumlarını bilmiyorlardı. “(Ey Muhammed)İşte bu,(Yusuf kıssası)sana vahyettiğimiz, (senin görüp bilmediğin) gayb haberlerindendir. Onlar(Yusuf’a yaptıkları)işlerde ittifak edip hile ve düzen kurarlarken sen onların yanında değildin.” [1] İşte Hz. Peygamber(s.a.v.)in bu ve benzeri ayet-i kerimelerdeki kıssaları bilmediği halde Kur’an vasıtasıyla doğru bir şekilde anlatması onun, Allah’ın vahyine mazhar olduğunun en büyük delilidir. [2] 2-Hz. Peygamber’i ve müminleri teselli etmek Hakka davet sıkıntı dolu bir yoldur. Bütün peygamberler bu yolda çeşitli zorluklarla karşılaşmışlar ...
Devamı